CHUNG TAY XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG SỐ VĂN MINH, AN TOÀN
- Thứ sáu - 01/05/2026 06:18
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ, môi trường số đã trở thành không gian quen thuộc của mỗi người dân. Từ học tập, làm việc, giải trí đến giao tiếp xã hội, phần lớn hoạt động hằng ngày đều gắn với internet và các nền tảng số. Bên cạnh những tiện ích to lớn, không gian mạng cũng đặt ra nhiều vấn đề như tin giả, phát ngôn thiếu chuẩn mực, xâm phạm quyền riêng tư, nội dung độc hại và hành vi ứng xử phản cảm.
Trước yêu cầu xây dựng môi trường mạng lành mạnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, nhằm định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân khi tham gia các hoạt động trên không gian mạng; góp phần xây dựng môi trường số an toàn, nhân văn và giàu bản sắc văn hóa Việt Nam.
Bộ Quy tắc áp dụng cho 5 nhóm đối tượng gồm: Cá nhân; Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước; Nhà cung cấp dịch vụ Internet; Cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình, công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn; Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.
Đề cao trách nhiệm của mỗi công dân số
Một trong những nội dung cốt lõi của Bộ Quy tắc là đề cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dùng internet. Mỗi cá nhân khi tham gia mạng xã hội, nền tảng số cần tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác; ứng xử văn minh, lịch sự, không xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; Tôn trọng sự đa dạng về vùng miền, dân tộc, tôn giáo và giới tính.
Bộ Quy tắc cũng nhấn mạnh việc cẩn trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Trong bối cảnh tin giả, thông tin sai sự thật xuất hiện ngày càng tinh vi, mỗi người cần kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; ưu tiên lan tỏa những thông tin tích cực, hữu ích, có giá trị nhân văn.
Bộ Quy tắc cũng khuyến khích người dân cẩn trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin; mỗi lượt chia sẻ có trách nhiệm chính là một hành động thiết thực góp phần làm sạch môi trường mạng. Người dùng cũng sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.
Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật hoặc nội dung vi phạm pháp luật, người dùng cần thông báo cho nền tảng cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.
Khi tham gia thảo luận, phản biện trên môi trường số, cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại, hình ảnh văn minh, đúng mực, không thô tục, không phản cảm, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng từ ngữ, âm thanh, hình ảnh gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt về giới, về vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.
Người có ảnh hưởng (Influencer) phải nêu gương
Bộ Quy tắc yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt xã hội theo hướng tích cực. Gương mẫu thực hiện lối sống tích cực, không lợi dụng lòng tin của công chúng để trục lợi, và phải công khai khi thực hiện quảng cáo hoặc nhận tài trợ; cần tích cực, chủ động sản xuất, sáng tạo, lan tỏa những nội dung, sản phẩm có giá trị; phát triển, gìn giữ văn hoá Việt Nam trên các nền tảng số, góp phần xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới. Bên cạnh đó, gương mẫu chấp hành các quy định của pháp luật; đề cao trách nhiệm, ảnh hưởng của cá nhân với cộng đồng, xã hội, đặc biệt là đối với giới trẻ; thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực; không cổ xúy các hành vi vi phạm pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục và các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc.
Báo chí, truyền thông đồng hành xây dựng môi trường mạng lành mạnh
Đối với cơ quan báo chí, truyền thông và các đơn vị hoạt động quảng cáo, biểu diễn nghệ thuật, Bộ Quy tắc nhấn mạnh trách nhiệm cung cấp thông tin, định hướng dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận, niềm tin xã hội; lan tỏa giá trị văn hóa tích cực như gương người tốt, việc tốt, hình ảnh truyền cảm hứng, nét đẹp văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần truyền cảm hứng cho xã hội, cộng đồng.
Đồng thời, các đơn vị cần chủ động tìm hiểu, xác minh để định hướng trước các tin đồn, thông tin thiếu kiểm chứng, chưa rõ nguồn gốc; đấu tranh, phản bác, cảnh báo trước các tin giả, thông tin lừa đảo và thông tin vi phạm pháp luật…
Chung tay xây dựng văn hóa số từ những hành động nhỏ
Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số không đơn thuần là những quy định mang tính định hướng, mà còn là lời kêu gọi mỗi người dân cùng chung tay xây dựng văn hóa số trong toàn xã hội.
Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ: kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, ứng xử lịch sự, tôn trọng người khác và lan tỏa điều tốt đẹp. Một môi trường số lành mạnh sẽ được tạo nên từ trách nhiệm của tất cả chúng ta.
Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì phổ biến, giám sát và đánh giá hiệu quả việc triển khai Bộ Quy tắc; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức các chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về văn hóa ứng xử trên môi trường số./.
Bộ Quy tắc áp dụng cho 5 nhóm đối tượng gồm: Cá nhân; Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước; Nhà cung cấp dịch vụ Internet; Cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình, công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn; Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.
Đề cao trách nhiệm của mỗi công dân số
Một trong những nội dung cốt lõi của Bộ Quy tắc là đề cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dùng internet. Mỗi cá nhân khi tham gia mạng xã hội, nền tảng số cần tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác; ứng xử văn minh, lịch sự, không xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; Tôn trọng sự đa dạng về vùng miền, dân tộc, tôn giáo và giới tính.
Bộ Quy tắc cũng nhấn mạnh việc cẩn trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Trong bối cảnh tin giả, thông tin sai sự thật xuất hiện ngày càng tinh vi, mỗi người cần kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; ưu tiên lan tỏa những thông tin tích cực, hữu ích, có giá trị nhân văn.
Bộ Quy tắc cũng khuyến khích người dân cẩn trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin; mỗi lượt chia sẻ có trách nhiệm chính là một hành động thiết thực góp phần làm sạch môi trường mạng. Người dùng cũng sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.
Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật hoặc nội dung vi phạm pháp luật, người dùng cần thông báo cho nền tảng cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.
Khi tham gia thảo luận, phản biện trên môi trường số, cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại, hình ảnh văn minh, đúng mực, không thô tục, không phản cảm, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng từ ngữ, âm thanh, hình ảnh gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt về giới, về vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.
Người có ảnh hưởng (Influencer) phải nêu gương
Bộ Quy tắc yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt xã hội theo hướng tích cực. Gương mẫu thực hiện lối sống tích cực, không lợi dụng lòng tin của công chúng để trục lợi, và phải công khai khi thực hiện quảng cáo hoặc nhận tài trợ; cần tích cực, chủ động sản xuất, sáng tạo, lan tỏa những nội dung, sản phẩm có giá trị; phát triển, gìn giữ văn hoá Việt Nam trên các nền tảng số, góp phần xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới. Bên cạnh đó, gương mẫu chấp hành các quy định của pháp luật; đề cao trách nhiệm, ảnh hưởng của cá nhân với cộng đồng, xã hội, đặc biệt là đối với giới trẻ; thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực; không cổ xúy các hành vi vi phạm pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục và các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc.
Báo chí, truyền thông đồng hành xây dựng môi trường mạng lành mạnh
Đối với cơ quan báo chí, truyền thông và các đơn vị hoạt động quảng cáo, biểu diễn nghệ thuật, Bộ Quy tắc nhấn mạnh trách nhiệm cung cấp thông tin, định hướng dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận, niềm tin xã hội; lan tỏa giá trị văn hóa tích cực như gương người tốt, việc tốt, hình ảnh truyền cảm hứng, nét đẹp văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần truyền cảm hứng cho xã hội, cộng đồng.
Đồng thời, các đơn vị cần chủ động tìm hiểu, xác minh để định hướng trước các tin đồn, thông tin thiếu kiểm chứng, chưa rõ nguồn gốc; đấu tranh, phản bác, cảnh báo trước các tin giả, thông tin lừa đảo và thông tin vi phạm pháp luật…
Chung tay xây dựng văn hóa số từ những hành động nhỏ
Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số không đơn thuần là những quy định mang tính định hướng, mà còn là lời kêu gọi mỗi người dân cùng chung tay xây dựng văn hóa số trong toàn xã hội.
Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ: kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, ứng xử lịch sự, tôn trọng người khác và lan tỏa điều tốt đẹp. Một môi trường số lành mạnh sẽ được tạo nên từ trách nhiệm của tất cả chúng ta.
Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì phổ biến, giám sát và đánh giá hiệu quả việc triển khai Bộ Quy tắc; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức các chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về văn hóa ứng xử trên môi trường số./.